Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την απόλαυση του dirfys.gr. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, σύμφωνα με τις οδηγίες μας

elen
A+ R A-

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ

Περιοχή Καθενών

ΠΑΛΙΟΥΡΑΣ

Δύο χιλιόμετρα πριν τους Καθενούς στην αριστερή πλευρά του δρόμου βρίσκεται ο λόφος Παλιουριάς. Ο λόφος είναι κομμένος στην μέση από τα έργα που έγιναν για την διάνοιξη του δρόμου. Δυστυχώς πολλά αντικείμενα της λίθινης εποχής πρέπει να καταστράφηκαν από τα μηχανήματα που έκαναν την διάνοιξη του δρόμου. Στην περιοχή βρέθηκαν λίθινα σκεύη, άβαφα και ερυθρά όστρακα.

Περιοχή Πισσώνα

ΛΕΧΡΕΣ

Η θέση της περιοχής βρίσκεται νότια του Πισσώνα. Ιδανικό μέρος για επιβίωση του νεολιθικού ανθρώπου. Πρόκειται για μια κοιλάδα περιτριγυρισμένη από βουνά. Η γύρω περιοχή έχει πυκνά δάση ιδανικά για κυνήγι και κτηνοτροφία. Στη μέση της λεκάνης υπάρχει λόφος που σχηματίζει μία κοιλότητα ιδανική για ανθρώπινο καταφύγιο. Στην άκρη της κοιλάδας υπάρχει πηγή. Στην περιοχή βρέθηκαν κομμάτια πυριτόλιθου, πήλινα αγγεία αρχαιότερης νεολιθικής περιόδου και λίγα της πρωτοελλαδικής περιόδου.

Περιοχή Μίστρου

ΖΕΣΤΑ ΝΕΡΑ: Βρέθηκαν οικοδομήματα νεολιθικής εποχής και όστρακα πρωτονεολιθικής εποχής. Η περιοχή θα μας απασχολήσει και στην Μυκηναϊκή περίοδο.

Περιοχή ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

ΧΑΡΜΠΙΖΑ

Μεταξύ Μακρυκάπας και Αγ. Αθανασίου αριστερά του ποταμού. Η περιοχή θα μας απασχολήσει και τους κλασικούς χρόνους με το όνομα Χαλκούσα. Βρέθηκαν λίθινα τσαπιά και οψιανοί. Από την περιοχή της Μακρυκάπας στο μουσείο Μπενάκη φυλάσσονται δύο χρυσά αγγεία λίθινης εποχής. Δράττομαι αυτής της ευκαιρίας για να πω ότι αν μαζευτούν τα διάφορα ευρήματα της Παραδίρφυας περιοχής, το μουσείο σε  κάποιο από τα χωριά της Δίρφυς θα γίνει πραγματικότητα και θα είναι πολύ αξιόλογο.

ΧΙΛΙΑΔΟΥ

Στην Παραλία της Χιλιαδούς στο λόφο που υπάρχουν ερείπια αρχαίου ναού βρέθηκαν όστρακα νεολιθικής εποχής.

ΓΛΥΦΑΔΑ

Υπάρχουν τρεις δεξαμενές νεολιθικής εποχής τόσο τέλεια κατασκευασμένες που οι κάτοικοι του χωριού τις χρησιμοποιούσαν ως την δεκαετία του πενήντα. Το δρακόσπιτο της Δίρφυς που βρίσκεται δίπλα στη μία δεξαμενή είναι άγνωστης εποχής και προέλευσης.

 

 

ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

Ο ΑΓΡΙΟΣ ΛΥΚΟΣ

ΤΗΣ ΔΙΡΦΥΣ

Μυθολογικός Δίρφυος ήρωας γιος του Υριέα και της νύμφης Κλονίης, εγγονός της Πληάδες Αλκυώνης και του Ποσειδώνα, αδελφός του Νυκτιέα. Δεν αναφέρεται πουθενά ποιο ακριβώς μέρος της Δίρφυς ήταν πατρίδα του Λύκου. Από την ονομασία της τοποθεσίας Υέρια ή Ερια από τον πατέρα του Υριέα είναι ο πιθανότερος τόπος καταγωγής του. Μαζί με τον αδερφό του σκότωσαν τον Φλεγύα γιο του Άρη. Μετά τον φόνο οι δύο φυγάδες βρήκαν καταφύγιο στην Θήβα, όπου πολιτικογραφήθηκαν από τον Πενθία ο οποίος ονόμασε τον Λύκο «πολέμαρχο», αρχηγό του στρατού. Μετά τον θάνατο του Πενθία βασίλεψε για είκοσι χρόνια. Στα χρόνια της βασιλείας του η κόρη του αδελφού του απέκτησε γιο από τον Δία. Φοβούμενοι όμως την οργή του θείου της και του πατέρα της κατέφυγε στη Σιφώνα και παντρεύτηκε τον Επωπέα. Ο Λύκος βρήκε εντολή από τον αδελφό του Ναυκτιέα που είχε αυτοκτονήσει να τιμωρήσει τον Επωπέα. Εκστράτευσε εναντίον της Σικνυώνας σκότωσε τον Επωπέα και πήρε αιχμάλωτη την ανηψιά του Αντιόπη. Όταν επέστρεψε στην Θήβα φονεύθηκε με την γυναίκα του Δίρκη από τον Αμφίωνα και τον Ζήθο. Ο Ευριπίδης στην τραγωδία του «Ηρακλής Μαινόμενος» παρουσιάζει διαφορετικά τον μύθο. Ο λύκος της Δίρφυς κατέλαβε τον θρόνο των Θηβών όταν ο Ηρακλής βρισκόταν στον Άδη για να φέρει τον Κέρβερο. Σκοτώθηκε όμως όταν ο Ηρακλής επέστρεψε από τον Άδη.

Ιστορικοί Χρόνοι

Για τον λόγο ότι καμία επιστημονική μελέτη και αρχαιολογική ανασκαφή δεν έχει γίνει στην περιοχή για τους Κλασσικούς και Ελληνιστικούς χρόνους δεν υπάρχει ολοκληρωμένη ιστορική άποψη. Οι ιστορικές γνώσεις για την περιοχή προέρχονται από τα αρχαιολογικά ευρήματα που οι κάτοικοι παρέδωσαν στα μουσεία. Τα ευρήματα είναι πάρα πολλά ενώ την περιοχή λυμαίνονται αρχαιοκάπηλοι με καταστρεπτικές συνέπειες για την ιστορική και αρχαιολογική έρευνα της περιοχής.

Κατά τους κλασσικούς χρόνους η περιοχή αναφέρεται σαν Διακρία και τα βουνά που την περικλείουν και η οροσειρά της Δίρφης ονομάζονται Διάκρεια όροι. Είναι η αγροτική περιοχή της Χαλκίδας. Κατόπιν αναφέρεται στους Αττικούς φορολογικούς καταλόγους πράγμα που σημαίνει ότι ακολούθησε την μοίρα της Χαλκίδας.

ΟΙΚΙΣΜΟΙ

ΥΕΡΙΗ ή ΕΡΙΑ (Αλαφόκαμπος – Καθενοί)eria

Πολύ πιθανή η ονομασία της περιοχής από τον πατέρα του Λύκου της Δίρφυς, Υριέα. Τα ευρήματα της περιοχής μαρτυρούν την ύπαρξη μεγάλου οικισμού. Η παράδοση αναφέρει ότι η μονή των Ερίων κτίστηκε στα ερείπια αρχαίου ναού. Τα ευρήματα που έχουν διασωθεί σε μουσεία είναι πάρα πολλά. Πλάκες χαραγμένες με γράμματα Χαλκιδιώτικης γραφής, νομίσματα, αγγεία και γλυπτά. Κοντά στη μονή βρέθηκαν αρχαίοι τάφοι. Ανάμεσα στον Αλαφόκαμπο και την θέση Παραγάλι βρέθηκαν θεμέλια από οικοδομήματα κλασικής εποχής.

ΠΥΡΓΟΣ (Μετόχι):

Αναφέρεται αρχαία κωμόπολη 2500 κατοίκων με το Δήμο Δάφνη. Το μεγαλύτερο μέρος βρίσκεται βυθισμένο στο Αιγαίο πέλαγος.

ΧΑΛΚΟΥΣΑ (Αγ. Αθανάσιος)

Βρίσκεται 1,5 χιλιόμετρο δυτικά του Αγ. Αθανασίου. Την περιοχή την συναντήσαμε και την προϊστορική περίοδο με το όνομα Χάρμπιζα (σημαίνει πολλά αρχαία). Περιοχή πλούσια σε μεταλλεύματα σιδήρου και νικελίου. Τα ευρήματα μαρτυρούν πλούσιο και ακμάζοντα οικισμό.

ΔΙΑΟΛΑΚΙΖΑ (Αγ. Αθανάσιος)

Ο Λ.Παπακωνσταντίνου στο βιβλίο του «Η Ευβοϊκή Μεσσαπία» αναφέρει τρία συνεχόμενα κυκλικά ερείπια με διάμετρο 4 μέτρα. Ανάμεσα στις πέτρες των ερειπίων βρέθηκαν υπολείμματα πιθαριών και κεραμίδια κλασικής περιόδου. Δύο χρυσά πρωτοελλαδικά αγγεία που βρέθηκαν στην περιοχή φυλάσσονται στο μουσείο Μπενάκη. Διακόσια μέτρα από τα ερείπια βρίσκεται ένα πλάτωμα γεμάτο από ρινίσματα καμινευμένου μετάλλου. Πρόκειται για εργαστήρι επεξεργασίας μετάλλων πολύ πιθανό της Χαλκούσας.

ΠΟΛΗ: Περιοχή μεταξύ Γλυφάδας – Στροπώνων πάντα στο δρακόσπιτο της Δίρφυς και τις νεολιθικές δεξαμενές. Όλα τα ευρήματα έχουν πάρει τον δρόμο της αρχαιοκαπηλίας. Θεωρείται οικισμός της αρχαίας Ερέτριας και καταφύγιο των Ερετριέων από την Περσική καταστροφή. Η παράδοση όμως μιλάει για μία ανεξάρτητη και ακμάζουσα πόλη, γέφυρα μεταξύ Ελλάδος και Μ. Ασίας. Τα νομίσματα που βρέθηκαν χρονολογικά τοποθετούνται από το 511 π.Χ. έως το 369 π.Χ.

ΤΣΑΓΙΟΥΣ: Θέση ανάμεσα Κ. Στενής και Καμπιών. Σώζεται αρχαίο τείχος. Σύμφωνα με την άποψη που διατύπωσαν ξένοι αρχαιολόγοι, θεωρούν το αρχαίο τείχος τμήμα ναού του Απόλλωνα και την περιοχή κέντρο της Οιχαλίας.

ΟΙΧΑΛΙΑΣ ΑΛΩΣΙΣ: Ένα από τα αρχαιότερα επικά ποιήματα (Όμηρος ή Σάμιος Κρεώφιλος). Βασιλιάς της Οιχαλίας ήταν ο Ευριτος και κατεστράφη από τον Ηρακλή.

Το υδραγωγείο των Καμπιών.

ΚΑΜΠΙΑ: Αρχαίο υδραγωγείο

ΔΑΚΡΙΕΣ: Τοποθεσία 4 χιλ. πριν την Στενή. Στην περιοχή έχουν βρεθεί αρχαίοι τάφοι σε μακρινές αποστάσεις γεγονός που μαρτυρεί ότι η περιοχή κατοικείτο σε μεγάλη έκταση.

Διακρία-Διακρία: Ονομάζεται στην αρχαιότητα η περιοχή μεταξύ Δίρφυς και του βουνού Κανδηλίου. Σύμφωνα με τους αττικούς φορολογικούς καταλόγους η περιοχή Διακρία άνηκε στην Χαλκίδα ως το 446 π.Χ. Το 436 π.Χ. στους καταλόγους οι κάτοικοι εμφανίζονται σαν Διακρίοι από Χαλκίδα. Από το 426 π.Χ. «Διακρίοι εν Ευβοία». Το 425 π.Χ. χωρίστηκαν από την Χαλκίδα και εμφανίζονται δύο νέες κοινότητες Διακρίοι και Ποσείδιο.

ΕΡΜΑ ΚΑΙ ΑΘΗΝΙΟ: Δυο  όμορα τοπωνύμια  νότια της Αμφιθέας που μαρτυρούν οίκηση κατά τους κλασσικούς χρόνους. Αθηνιό ίσως επειδή εκεί έμεναν Αθηναίοι μέτοικοι και Έρμα γιατί ίσως η περιοχή εγκαταλείφθηκε απότομα.

ΖΕΣΤΑ ΝΕΡΑ (ΜΙΣΤΡΟΣ):

Βρέθηκαν θαλαμοειδείς μυκηναϊκοί τάφοι.

… ως την απελευθέρωση

ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ

Μεταξύ του 9 και 11 αιώνα  ο Νικόλαος ήρθε από την Σικελία εγκαταστάθηκε κατ αρχάς στην μονή της Παναγίας Χιλιαδούς και κατόπιν ίδρυσε την μονή των Χαράδρων στο όρος Νεότοκος(Σκοτεινή) κοντά στο Μετόχι. Η παράδοση αναφέρει πλήθος θαυμάτων που έγιναν από το Όσιο.

Ιστορικές τοποθεσίες

Διαολάκιζα: Σε υψόμετρο 700 μέτρων στα μισά της κυρίας κορυφής της Δίρφης, βρέθηκαν δύο χρυσά πρωτελλαδικά αγγεία. Φυλάσσονται στο μουσείο Μπενάκη. Το καμινευμένο μετάλλευμα που βρέθηκε στην περιοχή, μαρτυρά αρχαίο εργαστήριο μετάλλων.

Χαλκούσα: Δυτικά του Αγ. Αθανασίου και σε απόσταση 1500 μέτρων βρέθηκαν λίθινα τσαπιά, αξίνες, γυάλινα αντικείμενα, λίθινης εποχής.

Αξιοθέατα

Καστανιά: Πριν από τα πρώτα σπίτια του χωριού, καταπράσινη ρεματιά γεμάτη βρύσες με τρεχούμενα νερά.

Το φαράγγι της Αγάλης

Βρίσκεται χίλια μέτρα από το χωριό, προς την πλευρά της Δίρφης. Πανέμορφο φαράγγι που οδηγεί στη Δίρφη. Απόκρημνοι βράχοι με ποικίλους χρωματισμούς \εναλλάσσονται με καταπράσινες πλαγιές άγριας βλάστησης. Στο τέλος της διαδρομής συναντάμε τη σπηλιά Βο`ι`δοκλέφτρα, τόπο κατοικίας ανθρώπων της νεολιθικής εποχής.

Πανηγύρια

Στον  Άγιο Αθανάσιο τα πανηγύρια ήταν τις 2 Μαΐου του Αγίου Αθανασίου στην μνήμη της κοιμήσεως του (από το 1950 και μετά γιορτάζεται τις 18-1) και του Αγίου Κωνσταντίνου τις 21 Μαΐου. Συνήθως στον Άγιο Αθανάσιο έπαιζε η ορχήστρα του Πάλιουρα.