ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΔΕΝ ΜΑΣ ΞΕΡΟΥΝ

 Επιμέλεια : Δ. Κ. Μυτάκης

Στα κείμενα που ακολουθούν θα βρείτε περιληπτικά πολλά χρήσιμα στοιχεία για την περιοχή της Δίρφης. Είναι μια καλή αρχή για μια πρώτη γνωριμία. Για περισσότερες πληροφορίες και λεπτομερείς αναφορές οι άλλες σελίδες μας είναι έτοιμες να σας ενημερώσουν.

ΠΩΣ ΘΑ ΕΡΘΕΤΕ

Δεκατέσσερα γραφικά χωρία πνιγμένα στο πράσινο σε συνδιασμό με την πληθώρα των βυζαντινών μνημείων αποτελούν τον ιδανικό προορισμό για κάθε φίλο της φύσης, της ιστορίας, της λαογραφίας ,του αθλητισμού.

Είναι η περιοχή που στην κυριολεξία μπορείτε να βρείτε τα πάντα. Βουνό και θάλασσα στην ιδανικότερη μορφή τους. 

Εύκολη και γρήγορη η πρόσβαση στα χωρία ειδικά αν είστε από το λεκανοπέδιο. Περνώντας την γέφυρα και στον δρόμο για την  Βόρεια Εύβοια ακριβώς μετά την κεντρική πλατεία της Αρτάκης στρίβεται δεξιά. Περνώντας τον Βατώντα και μετά τις ανηφορικές στροφές εμφανίζεται μπροστά σας η επιβλητική Δίρφη.

Α) Στα δεξιά του δρόμου ο Πισσώνας, με τον μεσαιωνικό πύργο του Μόστρα και την πληθώρα των επιφανειακών νεολιθικών ευρημάτων.

 Συνεχίζοντας  δεξιά, και ακολουθώντας την αριστερή διακλάδωση του δρόμου φτάνουμε στον Πούρνο, σημαντικό μεσαιωνικό κέντρο της περιοχής, και στη συνέχεια στον Μίστρο και το Μαυρόπουλο, κτηνοτροφικούς οικισμούς με πλούσια παράδοση και λαογραφία ανάμεσα σε δυο βουνά στο Μαυροβούνι και τον Όλυμπο. Η δεξιά διακλάδωση του δρόμου μας οδηγεί στους πρόποδες του Ολύμπου και στο Θεολόγου με τον σημαντικό ναό της Παναγίας.

Β) Συνεχίζοντας σε ευθεία στον κεντρικό δρόμο φτάνουμε στους Καθενούς και στη Μονή των Ερίων. Μέσα από το χωριό στρίβοντας αριστερά συναντάμε στον Πάλιουρα , το φαράγγι της Αγάλης και τον Άγιο Αθανάσιο. Τέλος της διαδρομής είναι τα πανέμορφα χωριά της Γλυφάδας με τις άγνωστες ακόμα παραλίες της.

 Γ) Από τους Καθενούς και πάντα στην πορεία μας για την Δίρφη δεξιά του δρόμου βλέπουμε την Αμφιθέα με τους πύργους και το πυργόπουλο, λίγο πιο πάνω του κεντρικού δρόμου μπαίνοντας αριστερά η Λούτσα   με τον ναό της Αγίας Παρασκευής. Φτάνοντας στην Κάτω Στενή ο δρόμος που βρίσκεται στο δεξί μας χέρι μας οδηγεί στους Βούνους με την πληθώρα των βυζαντινών μνημείων. Στο τέλος της Κάτω Στενής ο δρόμος που βρίσκεται στα δεξιά μας οδηγεί στο ορεινό χωριό των Καμπιών με τις πέστροφες, το αρχαίο  υδραγωγείο και την σπηλαιώδη εκκλησία της Αγίας Κυριακής. Από τα Καμπιά αγναντεύουμε τον παλιό οικισμό Σκουντέρι με τον Πύργο του.

Δ) Διασχίζοντας τις ταβέρνες και της καφετέριες της Πάνω Στενής βρισκόμαστε σε μια από τις ωραιότερες διαδρομές της Ελλάδας μέσα στο αισθητικό δάσος Στενής.

Στην κορυφή το ορειβατικό καταφύγιο και κατηφορίζοντας περνάμε τους Στρόπωνες και την Λάμαρη. Στο τέλος της διαδρομής μας περιμένει η βυζαντινή εκκλησίας της Χιλιαδούς και η διάσημη παραλία.

Μια άλλη ευχάριστη διαδρομή που μπορεί να σας φέρει κοντά μας είναι και το πορθμείο Ωρωπού –Ερέτριας. Από την Ερέτρια και στον κεντρικό δρόμο για την Αμάρυνθο στρίβοντας αριστερά και περνώντας από τον οικισμό του Γέροντα φθάνετε στο Θεολόγο.

ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ

Από τα βάθη των αιώνων

Η ιστορία της Παραδίρφυας περιοχής χάνεται στα βάθη των αιώνων. Άγνωστο πότε ξεκινάει. Η πυκνότητα των ευρημάτων καθώς και των οικισμών της προϊστορίας και της ιστορίας είναι πολύ μεγάλη ενώ παράλληλα είναι μεγάλη και η αδικία για την περιοχή, διότι καμία συστηματική ανασκαφή δεν έχει γίνει. Όσα στοιχεία υπάρχουν είναι από ευρήματα που παρέδωσαν στα μουσεία οι κάτοικοι της περιοχής τα οποία βρέθηκαν τυχαία. Η μόνη αξιόλογη, αλλά όχι ολοκληρωμένη έρευνα που έγινε στην περιοχή αφορά τους νεολιθικούς οικισμούς και έγινε από τον αρχαιολόγο Σάμψων. Με την πάροδο του χρόνου όλη η περιοχή έχει καλυφθεί από επιχώσεις και είναι απαραίτητη η αρχαιολογική σκαπάνη για να έρθουν στην επιφάνεια και να γίνουν γνωστοί, οικισμοί και πόλεις που υπήρξαν τόσο στους ιστορικούς όσο και στους προϊστορικούς χρόνους.

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ

ΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΜΠΙΩΝ

                               Απολιθώματα Καμπιών

Ο Γιάννης Παύλου, κάτοικος Καμπιών σε μια τοποθεσία νότια του χωριού ανακάλυψε πολύ σημαντικά ευρήματα της πλειοκαίνου υποπεριόδου(10 εκατ.χρόνια εως 3 ή 1 εκατ. χρόνια πρίν), του καινοζωικού αιώνα. Τα απολιθώματα αφορούν χαυλιόδοντες προβοσκιδών, οδόντες ιππαρίων, κάτω γνάθο ταπίρου, οδόντες μηρικαστικών και οδόντες ρινόκερου. Σύμφωνα με αυτά τα ευρήματα μπορούμε να συμπαιράνουμε πως ήταν η περιοχή της Δίρφης την εποχή που χρονολογούνται τα ευρήματα. Το κλίμα ήταν τροπικό. Πυκνά δάση , οργιώδης βλάστηση και πολλά νερά. Ο τάπυρος αν και δεν είναι δεινός κολυμβητής ζούσε σε μέρη που υπήρχε πολύ νερό, ενώ τα μεγάλα φυτοφάγα ζώα που βρέθηκαν ζούσαν σε μέρη με οργιώδη βλάστηση, μιας και οι ανάγκες τους σε τροφή ήταν μεγάλες.

ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Αναπαράσταση ανθρώπου του Νεάτερταλ(Ζωγραφική σε ξύλο  MDF, από την Ε.Σαραντέα-Μίχα).

Επιφανειακό παλαιολιθικό εύρημα στη Στενή. Πρόκειται για λίθινο εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε σαν ξύστρο ή ξυστήρας ( end side scrales   )κατά το διάστημα της Μέσης Παλαιολιθικής εποχής(περίοδος 100.000-35.000 χρόνων πριν από την εποχή μας).

         Σχέδιο Εύης Σαραντέα –Μίχα)

.

Η ερευνήτρια κ. Εύη Σαραντέα Μίχα με το εύρημα (ξύστρο) το οποίο ανακάλυψε κοντά στον Μεγάλο Βράχο της Στενής, όπως και το πλήθος των ευρημάτων στα Εφτακόνακα έβαλαν την περιοχή στον παλαιολιθικό χάρτη της Ελλάδας. 

ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ

ΠΡΩΤΟΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Η πυκνότητα των οικισμών της λίθινης εποχής είναι πολύ μεγάλη. Χρειάζεται πολύ μεγάλο χώρο γι’ αυτό πάρα κάτω θα αναφέρουμε περιληπτικά τους σπουδαιότερους και επιγραμματικά τους υπόλοιπους.

Προϋποθέσεις :

Στην Παραδίρφυα περιοχή υπήρξαν όλες οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την επιβίωση του προϊστορικού ανθρώπου. Σπηλιές και κοιλότητες υπάρχουν πάρα πολλές στην περιοχή. Σε κάθε τοποθεσία που διαθέτει φυσικό κατάλυμα βρίσκεται και ένας νεολιθικός οικισμός. Το νερό είναι άφθονο στην περιοχή λόγω ποταμών και πηγαίων νερών. Σε περιοχές που δεν υπήρχε νερό (Γλυφάδα) η εφευρετικότητα του νεολιθικού ανθρώπου κατασκεύασε δεξαμενές και σύστημα συγκέντρωσης νερού. Πυκνή βλάστηση και δάση υπάρχουν παντού. Βασικός παράγοντας για την διατροφή του προϊστορικού ανθρώπου (Κυνήγι – κτηνοτροφία).

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ